Koude voeten: is het gevaarlijk? (+ tips om ze op te warmen)

Koude voeten persoon staat op dun ijs
 
 

Samenvatting

  • Koude voeten zijn meestal niet gevaarlijk en ontstaan vaak doordat je lichaam bij kou de bloedvaten in je huid vernauwt om warmte vast te houden.

  • Heb je regelmatig of voortdurend koude voeten, ook wanneer het warm is? Dan kunnen er ook andere oorzaken meespelen, zoals Raynaud, diabetes, een traag werkende schildklier of bloedarmoede.

  • Koude voeten opwarmen lukt meestal het beste door je hele lichaam warm te houden, droge warme sokken te dragen en regelmatig te bewegen.

  • Schoenen die te strak zitten kunnen je voeten extra koud laten aanvoelen doordat ze knellen en weinig ruimte overlaten voor isolerende lucht.

  • Ook in bed kun je last hebben van koude voeten. Warme sokken en een veilige warmtebron kunnen dan helpen om comfortabeler in slaap te vallen.

  • Gebruik Loperswol als extra isolerende laag in je sok. De wol helpt je voeten bij kou warm te houden en beschermt tijdens het wandelen bovendien tegen wrijving.

  • Koude voeten in combinatie met duidelijke verkleuring, pijn, minder gevoel of slecht genezende wondjes zijn een reden om medische hulp te zoeken.

  • Een voet of been dat plotseling veel kouder, bleker en pijnlijker wordt dan de andere kant vraagt om snelle medische beoordeling.

 
 

Heb jij ook zo vaak last van koude voeten, zowel in de zomer als in de winter? Dan weet je dat het een hele opgave kan zijn om ze weer lekker warm te krijgen. De beste aanpak: Voorkomen dat ze überhaupt koud worden. Maar hoe doe je dat? En zijn koude voeten eigenlijk gevaarlijk? Lees verder om erachter te komen.

Koude voeten komen vaak voor en zijn meestal geen reden tot ongerustheid. Toch is het goed om onderscheid te maken tussen voeten die simpelweg reageren op kou en voeten die opvallend vaak koud blijven. In dat laatste geval kan er soms een andere oorzaak achter zitten.

Zijn koude voeten gevaarlijk?

Koude voeten zijn over het algemeen niet gevaarlijk, maar ze kunnen wel erg oncomfortabel zijn. Soms worden voeten zelfs zó koud dat het mensen erg veel moeite kost om in slaap te komen. Dit is natuurlijk erg vervelend, maar gelukkig niet gevaarlijk. Aan de andere kant; een chronisch slaaptekort kan op den duur natuurlijk wel schadelijk zijn voor je gezondheid.

Maar sommige mensen lijken het wel altijd koud te hebben of last te hebben van wintertenen, hoe warm ze zich ook kleden en hoe warm het buiten ook is. Dit is niet iets om zomaar te negeren: er kunnen allerlei medische oorzaken liggen achter koude voeten en sommige daarvan zijn ernstiger dan andere.

Koude voeten en ziektes

Denk hierbij aan ijzertekort, de ziekte van Raynaud of schildklierproblemen. Koude voeten betekenen daarbij niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is. Ze kunnen wel een signaal zijn dat er een onderliggende oorzaak is die aandacht verdient, vooral als de klachten nieuw zijn, steeds terugkomen of samengaan met andere klachten.

Ook diabetes kan samengaan met een koude huid van de voeten, onder andere wanneer bloedvaten of zenuwen beschadigd zijn. Heb je diabetes en merk je veranderingen aan je voeten, zoals een koude huid, minder gevoel, verkleuring of een wondje? Bespreek dit dan met je huisarts of praktijkondersteuner.

Heb je plotseling een veel koudere, blekere en pijnlijke voet of een koud been met minder gevoel of kracht? Dan is dat iets anders dan gewone koude voeten en is snelle medische beoordeling nodig.

Koude voeten opwarmen? Zó doe je dat

Last van koude voeten? De beste manier om ze weer warm te krijgen is een pluk Loperswol in je sokken te stoppen, direct op de huid. Schapenwol werkt namelijk als een natuurlijk isolatiemateriaal en houdt je voeten heerlijk warm.

Loperswol is vooral bedoeld als hulpmiddel voor extra comfort. De schapenwol geneest geen medische oorzaak van koude voeten, maar kan wel een isolerende en zachte laag rond je voet vormen. Loperswol isoleert bij kou en kan de wol daarom ook worden gebruikt bij koude voeten. Ontdek hoe je Loperswol gebruikt. 

Een pluk Loperswol kun je direct op de huid in je sok leggen, op de plek waar je extra warmte, demping of bescherming wilt. De sok houdt de wol op zijn plaats. Lees meer over de werking van schapenwol en lanoline of bestel Loperswol direct.

Andere manieren om je voeten weer warm te krijgen zijn:

  • Warme sokken of voetverwarmers: Begin met een simpele oplossing: trek dikke, warme sokken aan of gebruik voetverwarmers. Deze houden je voeten snel warm. Let met elektrische voetverwarmers of andere warmtebronnen wel goed op de gebruiksaanwijzing. Zeker wanneer je minder gevoel in je voeten hebt, is het belangrijk om verbranding te voorkomen.

  • Voeten masseren: Gebruik een olie of crème als je dat prettig vindt. Een massage kan vooral helpen om je voeten comfortabeler te laten aanvoelen.

  • Blijf bewegen: Zelfs kleine bewegingen helpen. Wiebel met je tenen of maak cirkels met je voeten terwijl je zit. Een mooie Nederlandse wandeling helpt natuurlijk ook. Dit houdt je bloed stromend en je voeten warm.

  • Goede schoenen: Schoenen die te strak zitten, knellen je voeten af en houden de warmte tegen. Zorg dus voor lekker zittende schoenen. En natuurlijk zijn droge schoenen erg belangrijk.

  • Stop met roken: Roken kan de bloedvaten vernauwen waardoor je voeten kouder worden. Door te stoppen verbeter je de bloedstroom naar je voeten.

Een warme omgeving alleen is trouwens niet altijd genoeg. Wanneer je lang stil zit, kun je koude voeten blijven houden. Even lopen, je enkels bewegen of je tenen strekken is daarom een eenvoudige manier om je voeten weer in beweging te krijgen.

Waarom heb ik altijd koude voeten?

Een veelvoorkomende oorzaak van koude voeten is de normale reactie van je lichaam op kou. Wanneer je lichaam warmte wil vasthouden, vernauwen de bloedvaten in de huid zich. Daardoor stroomt er minder warm bloed naar de huid van je voeten en kunnen je voeten koud aanvoelen.

Verminderde bloedcirculatie

De temperatuur van je omgeving speelt hierbij een grote rol. Als het buiten koud is, reageert je lichaam door de bloedvaten in je huid samen te laten trekken. Dat doet je lichaam om zo min mogelijk warmte te verliezen, een slim trucje van Moeder Natuur.

Bij sommige mensen is de reactie op kou sterker of spelen er andere factoren mee. Ook lang stilzitten, roken, diabetes en bepaalde problemen met de bloedvaten kunnen bijdragen aan koude voeten.

Blijven je voeten koud terwijl de rest van je lichaam warm is, of gebeurt dit vaak zonder duidelijke aanleiding? Dan is het verstandig om ook naar andere mogelijke oorzaken te kijken.

Een voet die bij het lopen steeds pijn doet en daarna in rust weer minder pijn doet, zeker wanneer de voet ook kouder of anders van kleur wordt, kan bijvoorbeeld passen bij een probleem met de bloedvaten. Laat zulke klachten beoordelen door een huisarts.

Kan stress koude voeten veroorzaken?

Ja, stress kan ervoor zorgen dat je handen en voeten kouder aanvoelen. Bij stress maakt je lichaam zich klaar om snel te reageren. Daarbij verandert de verdeling van de bloedstroom in het lichaam en kunnen de bloedvaten in je uiteinden zich vernauwen. Daardoor kunnen koude handen en voeten ontstaan of sterker worden.

Merk je vooral koude voeten tijdens spannende momenten en verdwijnen de klachten weer wanneer je ontspant en opwarmt, dan kan stress een rol spelen. Blijven je voeten ook buiten stressmomenten opvallend koud, dan is het verstandig om verder te kijken naar andere mogelijke oorzaken.

Waarom hebben vrouwen vaker last van koude voeten dan mannen?

Het hebben van koude voeten is een typische vrouwenkwaal. Maar hoe komt dat eigenlijk? Het antwoord ligt in de biologie van het vrouwelijk lichaam. Vrouwen rapporteren gemiddeld vaker koude handen en voeten dan mannen. Hormonen, lichaamsbouw, lichaamssamenstelling en verschillen in temperatuurregulatie kunnen daarbij een rol spelen. Het is alleen te simpel om koude voeten bij vrouwen aan één hormoon of aan één moment in de menstruatiecyclus toe te schrijven.

Ook lichaamsbouw en metabolisme spelen een rol. Vrouwen hebben gemiddeld meer lichaamsvet en minder spieren dan mannen. Minder spieren betekent minder warmteproductie, wat weer leidt tot koudere voeten.

Daarbij kan de bloedcirculatie bij vrouwen soms minder sterk zijn, vooral als je gestrest bent. Stress zorgt voor adrenaline in je bloed, wat je lichaam een soort vecht-of-vluchtreactie geeft. Het meeste bloed gaat dan naar je hart, longen en lever; en minder naar je voeten. Dus ja, je voeten blijven dan koud. En dat geldt overigens ook voor je handen, neus en oren.

Wat is het fenomeen van Raynaud?

Bij het fenomeen van Raynaud reageren kleine bloedvaten in bijvoorbeeld je tenen sterk op kou of soms heftige emoties. Een deel van je tenen kan dan plotseling veel lichter of wit worden, waarna de kleur langzaam verandert. Je kunt daarbij tintelingen, pijn of een gloeiend gevoel krijgen.

Raynaud is iets anders dan simpelweg koude voeten hebben. Vooral een duidelijke kleurverandering van de tenen, gevolgd door tintelingen of pijn, kan een aanwijzing zijn. Heb je vaak of veel last van zulke aanvallen, bespreek dit dan met je huisarts.

En wat als je koude voeten in bed hebt?

Koude voeten in bed is een veelvoorkomend probleem. 's Nachts daalt de temperatuur en stuurt je lichaam bloed naar de belangrijkste organen. Dit proces kan ervoor zorgen dat je voeten aanvoelen als ijsklompjes.

Dat koude gevoel kan extra opvallen wanneer je vanuit een koude slaapkamer in bed stapt of wanneer je langere tijd stil ligt.

Wat kun je doen? Zorg dat je voeten warm zijn voordat je naar bed gaat. Heb je een kruik? Vul deze dan een half uur voor bedtijd met heet water en zet je voeten erop. Trek ook warme sokken aan. Ook hierbij kan een plukje schapenwol in je sokken zorgen voor extra warmte. Zo stap je met warme voeten in bed en kun je lekker gaan slapen.

Gebruik een kruik nooit zo heet dat je huid kan verbranden en leg hem niet langdurig rechtstreeks tegen je huid. Heb je minder gevoel in je voeten, bijvoorbeeld door zenuwschade of diabetes, wees dan extra voorzichtig met warmtebronnen.

Ook een pluk Loperswol kan in je sok worden gebruikt voor extra isolatie.

Koude voeten in de zomer: wat nu?

Eén van de kleine geluksmomentjes aan het begin van de zomer is het opbergen van die zware winterlaarzen; en de overstap maken naar sandalen en slippers. Maar wat als je voeten zelfs op de warmste dagen koud blijven? Wat zou er aan de hand kunnen zijn? Wij zochten het uit:

Koude voeten door diabetes

Bij diabetes maakt je lichaam niet genoeg van een stofje genaamd insuline aan. Dit kan problemen geven met de bloedsomloop, waardoor je voeten koud aanvoelen. Bij diabetes spelen niet alleen bloedvaten, maar ook zenuwen een rol. Door schade aan bloedvaten of zenuwen kunnen voeten koud aanvoelen of kun je de temperatuurverschillen minder goed voelen. Controleer je voeten daarom regelmatig op wondjes, blaren, kloofjes en veranderingen van kleur.

Koude voeten door slechte bloedsomloop

Als je hart niet goed genoeg werkt, krijgen je voeten niet genoeg bloed. Koude en soms blauw uitziende voeten kunnen hier een teken van zijn. Dit kan ook wijzen op problemen met je hart, zéker als je rookt of een hoge bloeddruk hebt.

Koude voeten hebben betekent overigens niet automatisch dat je hart niet goed werkt. Problemen met de bloedvaten in de benen kunnen ook een rol spelen. Vooral wanneer koude voeten samengaan met pijn bij het lopen, verkleuring, minder gevoel of slecht genezende wondjes is het verstandig om medische beoordeling te zoeken.

Koude voeten door problemen met je schildklier

Een schildklier die niet actief genoeg is, kan ook koude voeten veroorzaken. Dit komt doordat de processen in je lichaam zich dan langzamer afspelen. Als gevolg hiervan produceert je lichaam dus ook minder snel warmte voor je voeten. Een traag werkende schildklier kan er inderdaad voor zorgen dat je het sneller koud hebt. Koude voeten zijn daarbij meestal niet het enige symptoom. Ook vermoeidheid en gewichtstoename kunnen voorkomen.

Koude voeten door ijzertekort

IJzer is belangrijk voor het transport van zuurstof in je bloed. IJzergebrek betekent dus niet genoeg zuurstof voor je lichaam. Dit wordt ook wel bloedarmoede genoemd. Het beperkt beschikbare zuurstof wordt natuurlijk eerst naar je belangrijkste organen gestuurd. Denk hierbij aan je hart, lever, nieren en longen. Daarna zijn pas je voeten aan de beurt. Door ijzertekort kun je dus ook last krijgen van koude voeten in de zomer.

Wanneer moet je met koude voeten naar de huisarts?

Meestal hoef je voor koude voeten niet direct medische hulp te zoeken. Een afspraak met je huisarts is wel verstandig wanneer je voeten vaak of voortdurend koud zijn zonder duidelijke aanleiding, wanneer de klachten steeds erger worden of wanneer er andere klachten bij komen.

Neem in het bijzonder contact op met je huisarts wanneer:

  • Je voeten regelmatig koud zijn terwijl de omgeving warm is.

  • Je tenen of voeten duidelijk wit, blauw, paars of anders van kleur worden.

  • Je pijn, tintelingen of gevoelsverlies hebt.

  • Je wondjes aan je voeten hebt die slecht genezen.

  • Je tijdens het lopen pijn in je been of voet krijgt die in rust weer verdwijnt.

  • Je diabetes hebt en veranderingen aan je voeten merkt.

Wordt één voet of been plotseling veel kouder en bleker dan de andere kant en heb je daarbij veel pijn, minder gevoel of minder kracht? Bel dan met spoed de huisarts of huisartsen-spoedpost. Dit kan passen bij een plotselinge afsluiting van een slagader.

Zo voorkom je koude voeten tijdens het wandelen

Wie vaak wandelt, kent het probleem: aan het begin van de wandeling voelen je voeten prima, maar na verloop van tijd worden je tenen steeds kouder. Gelukkig kun je een aantal eenvoudige dingen doen om dit zo veel mogelijk te voorkomen.

Comfortabele wandelschoenen

Draag wandelschoenen waarin je tenen voldoende bewegingsruimte hebben. Te krappe schoenen kunnen niet alleen pijn aan je tenen veroorzaken, maar zorgen er ook voor dat je minder ruimte hebt voor een warme sok of isolerende laag. 

Zorg daarnaast voor droge sokken en schoenen. Vocht maakt je voeten sneller koud en kan bovendien wrijving veroorzaken. Kom je thuis met natte wandelschoenen, lees dan hoe je wandelschoenen snel droog krijgt. En natuurlijk: blijf bewegen. Juist tijdens koude wandelingen helpt het om niet te lang stil te staan.

Loperswol tegen koude voeten

Een kleine pluk Loperswol in je sok geeft daarbij extra comfort. De wol vormt een zachte, isolerende laag rond je voet. Je hoeft daarvoor geen ingewikkelde constructie te maken. Neem een pluk Loperswol en leg die op de plek waar je extra warmte of bescherming wilt. Trek vervolgens je sok eroverheen. 

Loperswol is geen geneesmiddel en behandelt bijvoorbeeld geen Raynaud, diabetes, bloedarmoede of schildklierprobleem. Heb je een open wond, neuropathie of een allergie voor lanoline, dan wordt het gebruik van Loperswol afgeraden.

Wil je Loperswol proberen? Bestel Loperswol of lees eerst meer over waarom schapenwol prettig kan zijn voor je huid.

 
 

Veelgestelde vragen over koude voeten

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen over koude voeten? Hieronder beantwoorden we een aantal veelgestelde vragen die aansluiten op de meest voorkomende zoekvragen rond dit onderwerp.

Max Wohlgemuth Kitslaar

Max Wohlgemuth Kitslaar, zelf fervente loper, deed drie jaar lang een diepgaand onderzoek naar de structuur en kwaliteit van Hollandse wol, omdat ie de boeren geen cent opleverde. Met een onderzoekssubsidie hoopte hij erachter te komen hoe de wol geschikt gemaakt kon worden voor confectie. Tot hij erachter kwam dat Hollandse wol, juist zónder het te bewerken, het ideale middel is om blaren en knelpunten tijdens het lopen te voorkomen, en bij alledaagse voetkwalen zoals likdoorns en hallux valgus.

Volgende
Volgende

Wat te doen tegen wintertenen?